DUHA:Surenin ilk bolumunu yeminler ve müjdeler olusturuyor(1-5),ikinci bölumündeHz.Peygamber'in peygamberlik öncesine dair haberler yer alıyor(6-8),son bölümde ise hz,Peygamberi doğrudan insa eden ayetler yer alıyor ''Rabbin seni ne terk etti ne de darıldı''(3)yaratıcım,bana sah damarımdan daha yakın olan o yüce zat beni benden daha iyi bilir,benim için en hayırlısını her zaman verir zaman olur da dünyalık heveslere dalıp yapmam gerekenleri,sahıp olduklarıma sükretmeyı unuturum da rabbim her durumda beni yine unutmaz..
İNŞİRAH:1-4 ayetleri alemlere rahmet olmanın alemlerin yükünü yüreginde tasımakla olacagına delildir.5-6ayetlerinde ise ''elbet her zorlukla beraber tarifsiz bir kolaylık vardır,evet her zorlukla beraber tarıfe sığmaz bir kolaylık vardır''daraldığım zamanlar,kendime yetemediğm zamanlar ve kimseden fayda olmayacagını anladığm zamanlarım var benimde isyan etmek yerine rabbime sıgınmalı O'ndan ferahlık dilemeliyim,ki yükümü hafifletecek olan yüregimi genişletecek olan yalnız O'dur..
ASR:''elbat insanoğlu tarifsiz bir kayıptadır''(2)
''ancak ALLAH'a inanıp güvenenler erdemli ve sorumlu davrananlar yani birbirlerine hakkı tavsıye edenler ve sabrı tavsiye edenler bundan müstesnadır''(3) ne yaparsam kendime yaparım,saadette felakette benim elimde,zamana mekana çağa kabahat yüklemek beni sorumluluktan kurtarmaz,inanarak yasamalı,paylaşmalı ve direnmeliyim!!
ADİYAT:surenin ana konusu allah-insan ilişkisidir.''gercek su ki insan Rabbine karsı cok nankördür,üstelik kendisi de buna sahittir,zira servete pek tutkundur(6-8)görünürde nae kadar mazeretim olsa da en basta kendi vicdanım mazeretlerimin gecersizliğini haykıracak,vicdanım o hesap günü dile gelip bütün gercegi söyleyecek!!
KEVSER:''gercek şu ki biziz sana her hayrı cömertce bahseden(1)alemlere rahmet olana vahiy ve nübüvvetin sadece agır bir sorumluluk degil aynı zamanda büyük bir hayır oldugunu hatırlatıyor.
''bir baska gercekde su ki(hayırdan)tamamen kesilip kopnustur senden nefret eden''(3) ALLAH'ım beni hayrın kaynagından mahrum eyleme!.
TEKASÜR:''çoğaltma tutkusu sizi oyalayıp durdu,ta ki siz mezarlıklara varıncaya kadar''(1-2)zamanımın en büyük hastalığı cogaltma tutkusu tabii benimde!büyük-daha büyük-en büyük peşine düştük peki yaa sonu;sadece bir mezarlık!
''elbet o gün tüm nimetlerden hesaba cekileceksiniz''(8)servet keyfimce kullanabilecegım bir mülkıyet degil hesabı sorulacak bir emanettir!!
MAUN:''işta böyle biridir yetimi itip kakan ve yoksulu doyurmaya gayret etmeyen işte bu yuzden olmaz olsun böyle ibadet edenler!bu gibiler ibadetin hakiki amacından gafil görünmektedirler''tevhit ve adalet dinin iki kanadıdır,biri kırıldığında diğeri işlevini yerine getirmez.insanlara karsı sorumluluğumu Allah'a karsı sorumluluktan ayrı düsünmemeliyim.insanlara karsı olan sorumluluklarımı yerine getirmezsem ibadetim sadece bir gösterişten ibaret olur.çünkü ibadetimin yararı Allah'a degil insanadır,ibadetimin meyvesidir bu..
KAFİRUN:Allah Rasulü Kabeyi tavaf ediyordu.kavmin yaslıları gelıp O'na(SAV)-Ya Muhammed!gel 1 sene sen bizim kulluk ettiğimize kulluk et.1 senede biz senin kulluk ettiğine kulluk edelim.bu sayede bu işte ortak olalım.eger seninki bizimkinden hayırlıysa biz o hayırdan payımızı alalım yok eger bizimki hayırlıysa sen mahrum kalma''demişlerdir.bu olay üzerine nazil olmuştur sure.
''asla kul olacak degılım sizin kul olduğunuz seyleresizde benim kul olduguma kulluk edecek degilsiniz(2-3)İMANDA PAZARLIK OLMAZ,PAZARLIK OLAN YERDE İMAN OLMAZ!!
FİL:fil vakası üzerine ahlaksız gücün ibretlik akıbetini anlatır.''onların üzerine katar katar bilinmeyen nitelikte ucan tasıyıcı varlıklar saldı,onlara tas kesilmiş balcık türü tanımlanamayan seyler atıyorlardı''en iri hayvan olan fil büyük ama haksız olanı,ebabil ise küçük ama haklı olanı temsil eder.ALLAH,tek ve gercek büyüktür,güce tapınan her ahlaksız güç er yada geç gazaba ugrar.
FELAK:''(EY MUHATAP!)de ki sığınırım ben (yokluk gecesini)yararak varlıgı cıkarana ,sabahın Rabbine ,onun yarattığı herseyin serrinden''(1-2)görünmeyen,bilinmeyen dünyalara ait korkulardan cehalet karanlığından üfürükçü ve hasetcini hasedi gibi zararlı bütün duygulardan Rabbime sıgınmalıyım.degil mi ki RABBİM benim en büyük sığınağım!..